नुवाकोट — भोटेकोसीको बाढीले बाटोघाटो बगाएको छ। पुल छैनन्। गाउँ र सदरमुकामबीचको सम्पर्क टुटेको छ। विद्युत् आपूर्ति बन्द हुँदा गाउँ अन्धकारमा छ। कतै आफन्त बेपत्ता छन्, कतै उद्धारको पर्खाइमा परिवार छन्। विपत्तिले किस्पाङका गाउँबस्तीलाई चारैतिरबाट घेरेको छ।
तर यही संकटका बीच किस्पाङ गाउँपालिका–२ का वडाध्यक्ष बद्रीप्रसाद देवकोटा भने आफ्नो वडा र जनताको साथ छाडेर बसेका छैनन्।
सदरमुकामसँग जोड्ने सहज बाटो छैन। पुल छैन। बाढीले आवागमन थप जोखिमपूर्ण बनाएको छ। यस्तो अवस्थामा पनि वडा कार्यालयबाट प्रदान हुने सेवा रोक्न नहुने भन्दै देवकोटाले जस्तोसुकै कठिन परिस्थितिमा पनि वडा कार्यालय सम्पूर्ण सेवा दिन तयार रहेको बताएका छन्। उनका लागि अहिले कार्यालयको कुर्सीभन्दा जनताको घरदैलो महत्वपूर्ण बनेको छ।
अन्धकारमा गाउँ, उज्यालो खोज्दै वडाध्यक्ष
भोटेकोसीको बाढीपछि किस्पाङका बस्तीमा विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध भयो। रात परेपछि गाउँ अन्धकारमा डुब्यो। विपत्तिमा परेका नागरिकका लागि अन्धकार अर्को समस्या बन्यो। देवकोटाले त्यसलाई केवल विद्युत् कार्यालयको समस्या भनेर पन्छाएनन्। स्थानीयलाई साथमा लिएर आफैं गाउँमा खटिए। विदुर नगरपालिका–७ तुप्चेदेखि किस्पाङ जोडिने विभिन्न स्थानमा स्थानीयको श्रमदान जुटाउँदै विद्युत् लाइन मर्मत तथा पुनः सञ्चालनको काम अघि बढाए।
सरकारी संयन्त्र आफ्नो गतिमा अघि बढिरहँदा उनले स्थानीय शक्ति परिचालन गरे। स्थानीयकै श्रम, स्थानीयकै सहभागिता र नेतृत्वमा गाउँमा पुनः बिजुली पुर्याउने प्रयास सफल भयो। विपत्तिका बेला नेतृत्व भनेको निर्देशन दिने मात्र होइन, आफैं जोखिममा उत्रिएर बाटो देखाउनु पनि हो भन्ने उदाहरण उनले प्रस्तुत गरेका छन्।
‘विपत्तिमा वडा छाडेर कहाँ जानु?’
बाढीले निम्त्याएको संकट अझै सकिएको छैन। उनको वडाबाट केही मानिस बेपत्ता छन्। केही परिवार अझै आफन्तको खोजीमा छन्। कतिपयको उद्धार हुन बाँकी छ।
देवकोटाले यस्ता परिवारलाई तत्काल उद्धार र राहतको आवश्यकता रहेको बताएका छन्। विपत्तिमा परेका नागरिकलाई राज्यले ढिला नगरी राहत, उद्धार र आवश्यक सहयोग पुर्याउनुपर्ने उनको जोड छ।
उनको भनाइमा अहिले राजनीति, पद वा व्यक्तिगत सुविधा खोज्ने समय होइन। मानिस बचाउने र पीडितको साथमा उभिने समय हो।
‘जस्तोसुकै अवस्था आए पनि वडा छोड्दिनँ, जनताको सेवामै रहन्छु’ भन्ने उनको प्रतिबद्धता अहिले बाढीपीडितका लागि आशाको एउटा आधार बनेको छ।
संकटमा देखिने नेतृत्व
विपत्तिको समयमा नेतृत्वको वास्तविक परीक्षा हुन्छ। सामान्य अवस्थामा कार्यालयबाट सेवा दिन सजिलो हुन्छ। तर बाटो छैन, पुल छैन, सञ्चार र विद्युत् अवरुद्ध छ, गाउँ नै संकटमा छ भने नेतृत्वको अर्थ बदलिन्छ।
किस्पाङ–२ का वडाध्यक्ष देवकोटाले त्यही कठिन अवस्थामा कार्यालयभन्दा बाहिर, जनताको बीचमा रहेर काम गर्ने बाटो रोजेका छन्।
कहिले विद्युत्को तार समातेर स्थानीयसँगै श्रमदानमा, कहिले राहत र उद्धारका लागि समन्वयमा, कहिले बेपत्ता नागरिकका परिवारको पीडामा साथ दिँदै—देवकोटाको सक्रियता विपत्तिबीच स्थानीय नेतृत्वको एउटा फरक तस्वीर बनेको छ।
भोटेकोसीले भूगोल च्यात्यो, बाटो रोक्यो र गाउँलाई अन्धकारमा धकेल्यो। तर विपत्तिले एउटा कुरा भने देखाइदिएको छ संकटको बेला पद होइन, उपस्थितिले नेतृत्वको अर्थ बताउँछ।
र किस्पाङ–२ का वडाध्यक्ष बद्रीप्रसाद देवकोटाको अहिलेको उपस्थितिको एउटै सन्देश
‘जनता संकटमा हुँदा नेतृत्व सुरक्षित ठाउँमा बस्ने होइन, जनताकै बीचमा उभिनुपर्छ।
विद्युत् अवरुद्ध हुन नदिन गाउँपालिकाले आवश्यक सबै पहल गर्ने र कुनै कसर बाँकी नराख्ने प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत केदारप्रसाद खतिवडाले बताउनुभयो । उहाँले विपद्बाट प्रभावित नागरिकको पीडा र क्षतिको उचित सम्बोधनका लागि गाउँपालिकाले सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गर्दै निरन्तर पहल गर्ने प्रतिबद्धतासमेत जनाउनुभयो ।
