कोभिड १९ महामारीका कारण सामान आयात गर्न नसक्दा नेपालकै सबैभन्दा ठूलो सौर्य ऊर्जा परियोजनाको काम अलपत्र परेको छ ।
नेपाल विद्युत प्राधिकरणले अघि २५ मेगावाटको देवीघाट सोलार आयोजना कोभिड १९ को प्रतिकूलताले प्रभावित हुँदा काम रोकिएको छ । गत जेठमै यस आयोजनाबाट १.२५ मेगावाट विद्युत उत्पादन गरी राष्ट्रिय ग्रीडमा जोडिएको थियो । त्यसको एक महिना भित्रै थप १० मेगावाट उत्पादन गर्ने घोषणा गरेको आयोजनाको काम अन्तिम चरणमा पुगेर रोकिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
कोभिड १९ लाई कारण देखाउँदै चीनले उत्तरी नाका बन्द गरेपछि आवश्यक उपकरणहरु ल्याउन नसक्दा अन्तिम अवस्थामा पुगेको १० मेगावाट विद्युत उत्पादनको काम रोकिएको सोलार आयोजनाका प्रमुख विकास रघुबंशीले बताउनु भयो ।
सातवटा खण्ड बनाएर सुरु गरिएको यस परियोजनामा हालसम्म दुईवटा खण्डको काम सकिएको छ । अर्को दुई खण्डमा अहिले पनि काम भइरहेको छ । रघुबंशीका अनुसार बाँकी तीनवटा खण्डको काम भने वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकनकै क्रममा रहेका छन् ।
काम पूरा भएको खण्डअन्तर्गत १.२५ मेगावाट विद्युत उत्पादन भइसकेको हो । यस्तै काम जारी रहेको खण्डमा थप १० मेगावाट विद्युत उत्पादन प्लान्ट निर्माण कार्य अन्तिम चरणमा पुगेको र अर्को ५ मेगावाटको निर्माण जारी रहेको हो । बाँकी तीन खण्डबाट ८ मेगावाट विद्युत उत्पादन गर्ने साइटको भने काम नै सुरु भएको छैन ।
सरकारले केरुङ नाकाबाट सामान ल्याउन परराष्ट्र र ऊर्जा मन्त्रालयमार्फत पहल गरे पनि कुनै निकास निकाल्न सकेको छैन । केरुङबाट सामान ल्याउन नसकिने भए तातोपानी नाकाबाट ल्याउन पनि पहल गरिएको आयोजना प्रमुख रघुबंशीको भनाई छ । तर अहिलेसम्म सामान कहिले आउँछ भन्ने कुनै ठेगान नभएको उनी बताउँछन् ।
आयोजनाले सोलार प्यानल जडान गरिसकेकाले सामान आएको एक महिनाभित्र यस परियोजनाबाट थप विद्युत उत्पादन गर्न सक्ने अवस्था छ । तर सामान आउने अवधि सुनिश्चित नभएकाले लगभग सबै काम सकिएको १० मेगावाट विद्युत कहिले राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीमा जोडिन्छ भन्ने टुंगो नलागेको आयोजना प्रमुख रघुबंशीले बताउनु भयो ।
काम सुरु गरेको एक वर्षभित्र निर्माण सक्ने भन्दै ऊर्जामन्त्री वर्षमान पुनले २०७५ वैशाखमा आयोजनाको शिलान्यास गर्नुभएको थियो । तर, २५ मेगावाट नै उत्पादन भइसक्नेगरी एक वर्षमा सम्पन्न गर्ने भनिएको आयोजनाबाट दुई वर्ष बितिसक्दा पनि २ मेगावाट पनि बिजुली उत्पादन नभएकाले थप २३.७५ मेगावाट विद्युत उत्पादनको भाखा लम्बिदै गएको छ ।