चितवन, १३ कात्तिक । चितवनको भरतपुर १ आँपटारीमा संचालन गरिएको तौल पुल ट्राफिक प्रहरीलाई कमाईखाने भाँडो सावित भएको छ । त्यतिमात्रै होइन प्रदेश ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले कारवाही गर्नुपर्ने सवारीसाधनका संचालकबाटै मासिक ठूलो रकम अवैधरुपमा बुझ्ने गरेको पाइएको छ ।
चितवन जिल्ला लगायत आसपासमा रहेका ठूला कम्पनी, सप्लायर्स तथा साना मालवाहक सवारी साधन र बजारमा संचालित विभिन्न ट्रान्सपोर्ट कम्पनीहरुबाट मासिक रुपमा रकम प्रदेश ट्राफिकले बुझ्ने गरेका छन् ।
त्यतिमात्रै नभएर दैनिक रुपमा काठमाण्डौ सम्म तरकारी ढुवानी गर्ने सयौँ साना सवारी साधनले समेत रकम बुझाउने गरेको स्रोतको दावी छ ।
जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालयको रोहवरमा रहनुपर्ने तौलपुल प्रदेश ट्राफिक प्रहरीले आफै मातहतमा संचालन गरिरहेको छ ।
व्यवहारिक रुपमा हेर्दा प्रदेश ट्राफिकले विभिन्न जिल्ला र क्षेत्रको अनुगमन मात्र गर्नुपर्ने हो । यातायात व्यवस्था विभागका प्रवक्ता डा लोकनाथ भुषालका अनुसार उक्त तौलपुल जिल्ला ट्राफिकको मातहतमा हेरिनुपर्दछ ।
यातायात व्यवस्था सेवा कार्यालय भरतपुरका सूचना अधिकारी गोविन्द पौडेलले यातायातले जिल्ला ट्राफिकलाई नै जिम्मा दिनुपर्ने बताउँछन् । उनी भन्छन्, हेर्नुपर्ने जिल्लालेनै हो । तर प्रदेश ट्राफिकले हरिरहेको छ । जरिवाना पनि उसैले काट्छ । फाट्टफुट्ट मात्रै यातायातमा पठाउँछ । ”
दैनिक ६, ७ सय मालवाहक सवारी साधन तौल गर्ने प्रदेश प्रहरीले चालु आर्थिक वर्षको असोज मसान्त सम्म ६ हजार ५ सय सवारी साधनलाई कारवाहीको दायरामा ल्याउँदा ८१ वटा सवारी साधनलाई मात्रै कारवाही गर्न यातायात व्यवस्था कार्यालयलाई सिफारिस गरेको देखिन्छ । ट्राफिकले हमेशा आफैले मनलाग्दी जरिवाना गर्ने गरेको पनि पाइएको छ। अहिले सम्म ओभरलोड भएका सवारी साधनबाट कत्तिपनि सामान झार्न लगाइएको वा झारिएको तथ्याङ्कमा उल्लेख छैन ।
जवकी मालवाहक सवारी साधनको भारवहन नियमन सम्बन्धी निर्देशिका २०७४ को १० ९१० मा बढी भार बोकेका सवारी साधनको सामान व्यवस्थापन सम्बन्धमा लेखिएको छ,‘बढि भार बोक्ने सवारीसाधनलाई कारवाही र त्यसरी बढि भएको सामान झारी सवारी धनीले त्यस्तो झारेको सामानको भण्डारको व्यवस्था मिलाउनुपर्नेछ ।’
तर यो नियमको धज्जी उडाउदै प्रदेश ट्राफिक प्रहरीले जरिवाना लिने र त्यो पनि कति लिने एकीन दर नहुँदा मनपरी हुने गरेको चालकहरु बताउँछन् । झार्न नमिल्ने सामानको हकमा ठिकै भएपनि झार्न मिल्ने सामान समेत नझारी त्यहाँका ट्राफिकले अतिरिक्त रकम असुल्ने गरेको स्रोतको भनाई छ ।
स्रोतका अनुसार तौलपुलमा खटिने कर्मचारीले मासिक मोटो रकम जुनकुनै हालतमा अवैध रकम प्रमुखलाई बुझाउनुपर्ने शर्तनै हुनेगर्दछ । यदी त्यसो नभए तुरुन्तै इन्चार्ज परिवर्तन गर्ने गरीन्छ ।
आफूले भनेको मान्ने नजिकका कर्मचारीलाई मात्रै त्यहाँ खटाउने गर्दछन् । कतिसम्म भने अन्तै दरवन्दी भएका प्रहरीलाई काजमा ल्याएर समेत त्यहाँ खटाउने गरिन्छ । तर अहिले भने यस अघि हवल्दारको कमाण्डमा रहेको तौलपुल असईको कमाण्डमा आइसकेको छ ।
२०७७ साल माघ १८ गते विधिवत रुपमा उद्घाटन गरिएको उक्त तौलपुल ९धर्मकाँटा० हाल बागमती प्रदेश ट्राफिक कार्यालयले हेर्दै आएको छ । अहिले असई नवनीत कुमार झाको नेतृत्वमा उक्त तौलपुल संचालन भइरहेको हो । चार जना ट्राफिक प्रहरी र तीन जना यातायात व्यवस्था विभागका कर्मचारीहरु उक्त ठाउँमा २४ सै घण्टा खटिएका छन् । तर यातायात व्यवस्था विभागले भने करारमा स्थानीयलाई कर्मचारीको रुपमा राखेको छ ।
व्यवहारिकताको आधारमा पनि जिल्लामा स्थापना भएपछि जिल्ला ट्राफिकलाई हेर्न जिम्मा दिनुपर्ने भएपनि उक्त तौलपुल प्रदेश प्रहरी मातहत चलाइनुले पनि आर्थिक चलखेलको आशंका अझ बढेर गएको छ । आर्थिक अनियमितताको आशंका त्यहाँ हुने कारवाहीको प्रकृतिले समेत प्रष्ट पार्दछ ।
आर्थिक अनियमितताको विषयमा प्रदेश ट्राफिक प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक शान्तिराज कोइरालालाई वारम्वार सम्पर्क गर्दा उनले फोन उठाएनन् । तर कार्यालयमा रहेका प्रवक्ता डिएसपी प्रकाश श्रीमलले यस विषयमा आफूहरुलाई अहिले सम्म कुनै जानकारी नभएको र आफूलाई थाहा नभएको बताए । उनले भने,“यदि त्यसो हो भने यसलाई तत्काल सुधार गर्नुपर्छ ।”
एक दुई जना त्यस्ता कर्मचारीको कारणले सिँङ्गो संस्थानै वदनाम हुने हुनाले यसलाई अख्तियारले राम्रैसँग अनुगमन गर्नुपर्ने उनको भनाई छ ।
प्रदेश ट्राफिक प्रहरी कार्यालय रामनगरले दिएको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार आर्थिक वर्ष २०७७÷०७८ मा २५ हजार १०४ सवारी साधनलाई कारवाही गर्दा २ करोड ३९ लाख १३ हजार रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको देखिन्छ । भने सोही अवधिमा यातायात व्यवस्था कार्यालय चितवन मार्फत १९ वटा मात्रै सवारी साधनलाई कारवाही गर्न सिफारिस गरिएको र उक्त कारवाहीबाट ३ लाख ९८ हजार ५८८ रुपैँया राजश्व संकलन भएको छ ।
त्यस्तै चालु आर्थिक वर्षको तीन महिनामा ६ हजार ५ सय सवारी साधन कारवाही हुँदा ८९ लाख ७५ हजार ५ सय रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको छ भने ८० वटा सवारी साधनलाई कारवाहीका लागि यातायात कार्यालय पठाउँदा कारवाहीबाट २७ लाख ३६ हजार ६७५ रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको देखिन्छ ।
चितवनको भरतपुर महानगरपालिका १ स्थित पूर्व पश्चिम राजमार्गको आँपटारीमा नव निर्मित तौल स्टेशन ९तौल पुल०को २०७७ मा तत्कालिन भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री बसन्त नेम्वाङले उद्घाटन गरेका हुन् ।
राजमार्ग सँगै रहेको उक्त तौल पुलको क्षमता ८० टनको छ । १८ मिटर लम्वाइ रहेको उक्त पुलसँगै कार्यालय तथा आवास प्रयोजनका लागि तीन कोठाको भवन, कन्ट्रोल रुम, सार्वजनिक शौचालय, विद्युत, टेलिफोन खानेपानी तथा सीसी क्यामेरा समेत जडान गरिएको छ ।
उक्त तौल पुल निर्माणका लागि दुई वटा ठेक्का सम्झौता भएको थियो । एउटा ठेक्काबाट ६७ लाख ८४ हजार ७५८ रुपैयामा तौल पुल तथा भवनको निर्माण गरिएको थियो भने अर्को ठेक्कबाट ५३ लाख ८८ हजार ९०७ रुपैयाका सामान आयात गरिएको थियो ।
उक्त तौल पुल लगायत सम्पूर्ण भौतिक सामाग्रीहरु तयार पार्न कूल १ करोड २१ लाख ७३ हजार ६६५ रुपैया लागेको यातायात व्यवस्था विभागले जनाएको छ ।
राजमार्गमा हिँड्ने मालवाहक सवारी साधनले क्षमता भन्दा वढि लोड बोकेमा सडकको आयू घट्ने र दुर्घटना हुने सम्भावना भएकाले त्यस्ता बढि भार बोक्ने सवारी साधनलाई नियमन तथा निन्यत्रणमा ल्याउनका लागि यस्ता तौल पुलले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न गर्दछ । तर बढि भएको समाननै नझार्ने र रकम मात्रै बढाउने उद्देश्य ट्राफिक प्रहरीको देखिन्छ । जुन आश्चर्य जनक छ।
